Jak informuje Magdalena Głąb z Działu Naukowo- Oświatowego Muzeum Historyczno-Archeologicznego w Ostrowcu Świętokrzyskim, w muzeum będzie można od 24 lipca zobaczyć fotografi e przybliżające społeczeństwo, kulturę i tradycje II Rzeczypospolitej oraz historię ich zagłady dokonanej przez dwa totalitaryzmy: niemiecki i sowiecki.
Wystawa została przygotowana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej IPN w Warszawie w związku z 65. rocznicą zakończenia II wojny światowej. Autorem koncepcji wystawy jest Tomasz Łabuszewski, który opisuje ją następująco:
„…-Ekspozycja składa się z trzech części. Pierwsza z nich zatytułowana Duchowość, dotyczy strat poniesionych przez Polskę podczas II wojny w wymiarze etyczno-moralnym. Pokazuje relatywizm, który stał się udziałem znacznej części społeczeństwa polskiego w wyniku działań totalitaryzmu niemieckiego i sowieckiego, a później 45 lat rządów komunistycznych. Pokazujemy ów relatywizm głównie poprzez dość szokujące zestawienia postaci, które naszym zdaniem symbolizują tę ciemną i jasną stronę owych pojęć. Do pojęć, które zostały przedstawione w tej części wystawy, należy m.in. wolność - zilustrowana zdjęciem żołnierzy dywizji gen. Maczka, która brała udział w wyzwalaniu Belgii i Holandii, zestawionymi z fotografią polskich żołnierzy biorących udział w inwazji na Czechosłowację w 1968 roku. Wśród innych zaprezentowanych pojęć znalazł się także honor - jego uosobieniem był rtm. Witold Pilecki, żołnierz AK i organizator ruchu oporu w Auschwitz-Birkenau, w zestawieniu z Józefem Różańskim - oficerem Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, znanym z brutalnych metod śledztwa…”.
„…-Druga część wystawy jest poświęcona społeczeństwu i stratom poniesionym przez mieszkańców II Rzeczypospolitej. Pokazujemy tu proces likwidowania tego, co było jednym z podstawowych wyznaczników tamtego okresu: wielokulturowości i wielonarodowościowego charakteru ówczesnej Polski. Przedstawiamy eksterminację społeczności polskiej, żydowskiej, romskiej, ukraińskiej i białoruskiej przede wszystkim przez pryzmat wypędzeń przez Niemców i Sowietów….
„…-Ostatni fragment ekspozycji zatytułowany „Dziedzictwo”, przedstawia straty materialne, jakie Polska poniosła podczas II wojny i już po jej zakończeniu. „Dotyczy to całych kategorii obiektów, które z przyczyn ideologicznych przeznaczono na wyniszczenie. Myślę głównie o pałacach, dworach i majątkach ziemskich, skazanych wraz z klasą ziemiańską na zagładę. Pokazujemy również zniszczone kościoły, synagogi i cmentarze. Przedstawiamy także historię Kresów, tego tygla wielu narodów, który bezpowrotnie odszedł. Pokazujemy wreszcie straty kultury polskiej w zakresie obrazów, książek czy rzeźb, zniszczonych głównie przez Niemców, które to straty są nie do odrobienia…”
Prezentowana wystawa jest podróżą po Rzeczypospolitej, której już nie ma. Zniknęła bezpowrotnie, nie w wyniku normalnego rozwoju cywilizacyjnego i naturalnych procesów społecznych, ale na skutek kataklizmu, jaki stał się jej udziałem po 1939 r. To podróż po sferze duchowej „okaleczonego narodu” – strat spowodowanych okrucieństwem wojny w skali dotychczas nieznanej, demoralizacji i zdziczenia wojną. To dojmujące doświadczenie niesprawiedliwości po II wojnie światowej, deprecjacji wartości, wielu pojęć stanowiących o jakości moralnej życia publicznego i społecznego. To podróż po nowym kanonie tradycji i kultury, negującym – oczywisty do niedawna – dorobek pokoleń. To świat obco brzmiących znaczeń, „wielu prawd”, na nowo pisanej historii. To także odkrywanie świadectw prawdziwych – pozwalających zachować nadzieję na zwyczajną uczciwość, szacunek, tolerancję, humanizm.
„…-Ekspozycja składa się z trzech części. Pierwsza z nich zatytułowana Duchowość, dotyczy strat poniesionych przez Polskę podczas II wojny w wymiarze etyczno-moralnym. Pokazuje relatywizm, który stał się udziałem znacznej części społeczeństwa polskiego w wyniku działań totalitaryzmu niemieckiego i sowieckiego, a później 45 lat rządów komunistycznych. Pokazujemy ów relatywizm głównie poprzez dość szokujące zestawienia postaci, które naszym zdaniem symbolizują tę ciemną i jasną stronę owych pojęć. Do pojęć, które zostały przedstawione w tej części wystawy, należy m.in. wolność - zilustrowana zdjęciem żołnierzy dywizji gen. Maczka, która brała udział w wyzwalaniu Belgii i Holandii, zestawionymi z fotografią polskich żołnierzy biorących udział w inwazji na Czechosłowację w 1968 roku. Wśród innych zaprezentowanych pojęć znalazł się także honor - jego uosobieniem był rtm. Witold Pilecki, żołnierz AK i organizator ruchu oporu w Auschwitz-Birkenau, w zestawieniu z Józefem Różańskim - oficerem Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, znanym z brutalnych metod śledztwa…”.
„…-Druga część wystawy jest poświęcona społeczeństwu i stratom poniesionym przez mieszkańców II Rzeczypospolitej. Pokazujemy tu proces likwidowania tego, co było jednym z podstawowych wyznaczników tamtego okresu: wielokulturowości i wielonarodowościowego charakteru ówczesnej Polski. Przedstawiamy eksterminację społeczności polskiej, żydowskiej, romskiej, ukraińskiej i białoruskiej przede wszystkim przez pryzmat wypędzeń przez Niemców i Sowietów….
„…-Ostatni fragment ekspozycji zatytułowany „Dziedzictwo”, przedstawia straty materialne, jakie Polska poniosła podczas II wojny i już po jej zakończeniu. „Dotyczy to całych kategorii obiektów, które z przyczyn ideologicznych przeznaczono na wyniszczenie. Myślę głównie o pałacach, dworach i majątkach ziemskich, skazanych wraz z klasą ziemiańską na zagładę. Pokazujemy również zniszczone kościoły, synagogi i cmentarze. Przedstawiamy także historię Kresów, tego tygla wielu narodów, który bezpowrotnie odszedł. Pokazujemy wreszcie straty kultury polskiej w zakresie obrazów, książek czy rzeźb, zniszczonych głównie przez Niemców, które to straty są nie do odrobienia…”
Prezentowana wystawa jest podróżą po Rzeczypospolitej, której już nie ma. Zniknęła bezpowrotnie, nie w wyniku normalnego rozwoju cywilizacyjnego i naturalnych procesów społecznych, ale na skutek kataklizmu, jaki stał się jej udziałem po 1939 r. To podróż po sferze duchowej „okaleczonego narodu” – strat spowodowanych okrucieństwem wojny w skali dotychczas nieznanej, demoralizacji i zdziczenia wojną. To dojmujące doświadczenie niesprawiedliwości po II wojnie światowej, deprecjacji wartości, wielu pojęć stanowiących o jakości moralnej życia publicznego i społecznego. To podróż po nowym kanonie tradycji i kultury, negującym – oczywisty do niedawna – dorobek pokoleń. To świat obco brzmiących znaczeń, „wielu prawd”, na nowo pisanej historii. To także odkrywanie świadectw prawdziwych – pozwalających zachować nadzieję na zwyczajną uczciwość, szacunek, tolerancję, humanizm.
